پیشرفت و عقب ‌ماندگی جوامع و تمدن ها در روشنی قرآن کریم

##article.abstract##

این مقاله به بررسی عوامل پیشرفت و عقب‌ ماندگی جوامع و تمدن‌ها در روشنی قرآن کریم می‌پردازد. این تحقیق نشان می‌دهد که ایمان، علم، عدالت، رعایت سنن کونی و اجتماعی، همکاری و همبستگی، ارزش‌های اخلاقی، محیط مناسب و منابع اقتصادی، و نظام سیاسی مستقر، از عوامل اصلی پیشرفت جوامع و تمدن ها به حساب می آیند. همچنین انحراف عقیده، استبداد حاکم، ظلم و فساد به انواع آن، از دلایل عقب ماندگی و تراجع جوامع و تمدن‌ها قلم داد می شوند. مطالعه نشان می‌دهد که پایبندی به اصول قرآنی و بهره‌گیری از سنن الهی، کلید دوام و شکوفایی جوامع و تمدن‌ها است.