امنیت سایبری و استعمار دیجیتال: بررسی وابستگی زیرساخت های سایبری کشور های جنوب به قدرت های شمال

Abstract

در عصر تحول دیجیتال، امنیت سایبری به یکی از مؤلفه‌های اساسی امنیت ملی و حاکمیت دولتها تبدیل شده است. کشورهای جنوب جهان با نوعی وابستگی ساختاری به زیرساخت‌های دیجیتال، خدمات ابری، پلتفرم‌های نرم‌افزاری و تجهیزات تخنیکی متعلق به قدرت‌های شمال مواج‌ه اند؛ وابستگی که میتواند زمینه ساز شکل گیری الگوهای نوین «استعمار دیجیتال» گردد.

تحقیق حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی – تحلیلی، به بررسی ابعاد فنی و سیاسی این وابستگی پرداخته و تلاش نموده است تا با استفاده از چارچوب‌های شناخته شده امنیت سایبری و مدل ارزیابی ریسک (ریسک = تهدید × آسیب پذیری × پیامد)، مفهوم استعمار دیجیتال را از سطح گفتمان سیاسی به سطح تحلیل فنی و قابل سنجش ارتقاء دهد.

یافته‌های تحقیق نشان میدهد که وابستگی در لایه های اطلاعات، شبکه، پلتفرم و زیرساخت فزیکی، میتواند حاکمیت اطلاعاتی، امنیت زیرساخت‌های حیاتی و استقلال فناورانه کشورهای جنوب را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین تحلیل‌ها بیانگر آن است که کاهش این وابستگی مستلزم توسعه ظرفیت‌های بومی امنیت سایبری، سرمایه گذاری در نوآوری تخنیکی، ایجاد مراکز عملیات امنیتی ملی، و بازنگری در چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی مرتبط با حاکمیت دیجیتال میباشد.

این تحقیق بر اساس مرور نظام مند منابع علمی داوری شده، گزارش‌های رسمی بین‌المللی و تحلیل مطالعات موردی منتخب انجام شده است.