(untitled) (Salam International Academic Journal, 2025)
کشور افغانستان به دلیل سال ها جنگ، مشکلات سیاسی و فقر اقتصادی، میلیون ها نفر از شهروندان خود را مجبور به مهاجرت کرده است، مهاجران همواره در جستجوی عاید اقتصادی، امنیت جانی و فرصت های بهتر زندگی بوده اند. مهاجرت افغان ها در طول تاریخ به دلایل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مانند جنگ، مداخلات خارجی، بلایای طبیعی و بحران های اقتصادی شدت گرفته است که در این میان یشترین مهاجرت ها به کشور های همسایه مانند ایران و پاکستان، آسیای میانه، ترکیه و کشور های اروپایی بوده است. گسترش روز افزون مهاجرت‌ها، نه تنها برای مهاجران چالش های را ایجاد کرده است، بلکه برای کشورهای پذیرنده نیز مشکلاتی رابه همراه داشته است. درک مهاجرت افغانها نیازمند بررسی علل عمیق اجتماعی و سیاسی و تاثیرات آنها در داخل و خارج از کشور است. این تحقیق به بررسی عوامل موثر بر مهاجرت افغان‌ها به ایران و پیامدهای حاصل از آن پرداخته است. مهاجرت افغان‌ها به ایران یکی از پدیده‌های مهم در منطقه محسوب می شود که از دهه‌های گذشته با توجه به تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی افغانستان شکل گرفته و پیامدهای چندوجهی در کشورهای میزبان به همراه داشته است. در حالی که عوامل دافعه مانند جنگ، ناامنی و فروپاشی زیرساخت‌های اقتصادی در افغانستان موجب خروج جمعیت از این کشور شده‌اند، عوامل جاذبه همچون نزدیکی جغرافیایی، اشتراک زبان و فرهنگ و فرصت‌های اقتصادی در ایران، نقش تعیین‌کننده‌ای در جذب این مهاجران به این کشور داشته‌اند. روش انجام تحقیق توصیفی و تحلیلی به صورت کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است. گردآوری داده‌ها، از منابع معتبر علمی، گزارش‌های منتشر شده توسط نهادهای داخلی و بین‌المللی و سایر منابع معتبر علمی انجام شده است. سپس به تحلیل عوامل و پیامدهای مهاجرت به ایران پرداخته شده است و نتایج به صورت توصیفی ارائه گردیده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که عوامل مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی برای گسترش مهاجرت از افغانستان به کشورهای دیگر خصوصا کشورهای همسایه نقش داشته است و همواره مشکلاتی را برای مهاجرین و کشورهای مقصد به وجود آورده است بنابر این امارت اسلامی افغانستان می تواند با تدوین سیاست‌های منسجم و هماهنگ به بهبود شرایط مهاجران و کاهش تنش‌های اجتماعی در جامعه میزبان کمک کند این امر مستلزم هماهنگی و همکاری نهادهای مدیریت مهاجرین در داخل کشور و هماهنگی با سازمانهای خدمات رسان به مهاجرین و کشورهای میزبان در بیرون از کشور می باشد.