گزارش کنفرانس: ثقافت اسلامی در پوهنتون ها

گزارش کنفرانس: آینده ثقافت اسلامی در پوهنتون ها

امین فضلیار

روز جمعه اول اسد سال 1395 ٬ پوهنتون سلام به همکاری وزارت محترم تحصیلات عالی و پوهنتون کابل٬ کنفرانس علمی را تحت عنوان "آینده ثقافت اسلامی در پوهنتون ها" در تالار کنفرانسهای پوهنتون سلام دایر نمود. درین کنفرانس مسئولین دیپارتمنت های ثقافت اسلامی٬ رؤسای محترم پوهنځی های شرعیات٬ استادان محترم دیپارتمنتهای ثقافت اسلامی و نمایندگان پوهنتون های دولتی ولایات کابل٬ پروان٬ لغمان٬ ننگرهار٬ خوست و پکتیا و عدة  از پوهنتون های خصوصی شهر کابل اشتراک ورزیدند.

کنفرانس بتاریخ اول اسد ساعت ۲:۳۰ بعد از ظهر روز جمعه آغاز و الی ۷:۳۰ شام ادامه داشت. این کنفرانس در سه جلسه تقسیم گردیده بود که با تلاوت کلام الله مجید توسط دکتور قاری فصیح الله عبدالباقی آغاز گردید. در جلسه اول که ریاست آن به دوش محترم استاذ عبد الصبور غفوری رئیس پوهنتون لغمان بود، رئیس پوهنتون سلام محترم پوهاند دکتور محمد اسماعیل لبیب بلخی سخنان افتتاحیه کنفرانس را ایراد وبه مهمانان مجلس خوش آمدید گفتند. ضمن سخنان خویش در مورد اهمیت ثقافت اسلامی٬ محترم پوهاند صاحب ثقافت اسلامی را نشان دهنده هویت و فرهنگ امت شمرد وگفت ثقافت اسلامی ماضی را با آینده پیوند  میدهد که نشانگر عمق ایمان٬  و زنده سازی ارزش های اسلامی و تقویه آن میباشد.

رئیس پوهنتون سلام  فرمودند که ثقافت اسلامی ارتباط انسان را با خالق٬ خودش٬ انسانهای دیگر و کاینات مستحکم میسازد٬ و ثقافت اسلامی را مجموعه از عقیده٬ شریعت و تمدن اسلامی و نیاز بشریت خواندند. محترم پوهاند صاحب این مضمون را سبب اگاهی محصلین از موقف اسلام در مورد قضایای امروزی دانسته و فرمودند که ثقافت اسلامی توانای محصل برای مقابله با انحراف ولادینیت  بالا میبرد و واقعیت های اخلاقی و سلوکی را بیان میدارد تا باشد که جامعه صالح و سالم بمیان آرد.

دومین سخنران این جلسه جناب محترم دکتور عبدالمتین شهیدی آمر دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنتون کابل بودند که سخنان خویش را  تحت عنوان تاریخچه و وضعیت کنونی ثقافت اسلامی ایراد فرمودند. ایشان طی سخنان خویش از تاریخچه تدریس ثقافت اسلامی در پوهنتون کابل وپوهنتونهای افغانستان صحبت نموده  پالیسی وزارت محترم تحصیلات عالی برای تدریس مضمون ثقافت اسلامی در ۸ سمستر را  بیان نمودند. ضمن سخنان خویش دکتور شهیدی از سعی و تلاش دشمنان فرهنگ اصیل اسلامی  و سنگر گرفتن ایشان در مقابل مضامین ثقافت اسلامی صحبت نموده از مخالفت گروه های که خواهان محو ویا تقلیل ساعات تدریسی مضمون ثقافت اسلامی در چهار سمستر هستند تذکر دادند. در اخیر سخنان خویش دکتور شهیدی تاکید نمودند که این سیمینار یک  وسیله خوب برای  ایجاد اتفاق نظر درمیان تمام استادان ثقافت اسلامی برای تدریس این مضمون در هشت سمستر  می باشد، و بر استمرار این چنین گردهمای ها تاکید ورزیدند.

اهداف ثقافت اسلامی را سومین سخنران این جلسه پوهنوال دکتور عبدالله نورعباد آمر سابق دیپارتمنت ثقافت اسلامی واستاد پوهنځی شرعیات پوهنتون کابل به بحث ومناقشه گرفتند. ایشان دایر نمودن همچنین کنفرانس را خیلی مهم دانستند، و برگزاری کنفرانس فعلی را در تاریخ ثقافت اسلامی اولین اقدام بزرگ دانست و از پوهنتون سلام بخاطر برگزاری این کنفرانس اظهار تشکری نموده  اصرار نمودند که  این برنامه استمرار پیدا کند ، و حد اقل سالانه یکبار دایر گردد، و مضمون ثقافت اسلامی را از دست آورد های جهاد مقدس در کشور دانستند.

علاوه نمودند که هدف از تدریس مضمون ثقافت اسلامی  شناخت مسئولیت ایمانی جوانان در پهلوی تخصص خویش و مجهز نمودن ایشان با مفاهیم و ارزش های دینی و هدفمند ساختن آنها میباشد. ایشان ضمن سخنان خویش  بر بررسی مستمر در مفردات ثقافت اسلامی وهماهنگ سازی آن به مقتضیات عصر وزمان تاکید نموده  از تقلیل تدریس ثقافت اسلامی از ۸ سمستر به ۴ سمستر ابراز نگرانی نمودند.

جلسه دوم که ریاست آن را محتر دکتور عبد الرافع رئیس پوهنځی شرعیات پوهنتون البیرونی به دوش داشتند توسط پوهنوال عبدالواحد جهید رئیس پوهنځی تعلیمات اسلامی پوهنتون تعلیم و تربیه شهید استاد ربانی تحت عنوان چالش های فعلی ثقافت اسلامی و راه های حل  آن آغاز گردید. ایشان طی سخنان خویش در مورد چالش های داخلی تدریس ثقافت اسلامی از بی اهمیت و فرعی دانستن این مضمون توسط محصلین و پوهنځی های دیگر دانستند. ثانیاْ همچنان از مشکلات ثقافت اسلامی  بی توجهی٬نبود پلان٬ غیر تخصصی بودن میتود ها٬ تصور مدرسهای و غیر دعوتی بودن استادان را برشمردند. ثالثاْ در مورد چالش های مواد درسی از عدم مطابقت عنوان با محتوی٬ مشکلات ارزیابی و عدم رسیدگی به وظایف خانگی و فعالیت های صنفی ذکر نمودند. رابعآْ پوهنوال جهید از چالش هایکه از طرف ادارات و پوهنځی ها در قبال ثقافت اسلامی یاد نمودند. ضمن صحبت های خویش ایشان از دیدگاه ادارات و پوهنځی های دیگر در مورد ثقافت اسلامی بحیث مضمون تحمیلی و سیاسی بیان نمودند و عدم همکاری و مشکل تراشی ادارات و پوهنځی ها در تدریس این مضمون ذکر نمودند. علاوه بر این  ایشان از چالش های خارجی که متوجه ثقافت اسلامی میباشد فرمودند که حرکت های مذهبی٬ گروه های چپی و سیاسی در محو کردن و محدود ساختن  این مضمون دارند. راه های حل که ایشان پیشنهاد داشتن از قبیل؛ تأکید بر اهمیت مضمون٬ تدریس تخصصی و میتود های جدید تدریسی٬ داشتن خط مشی واحد میان استادان٬ دقت در ارزیابی محصلین٬ ایجاد اتحادیه استادان ثقافت اسلامی و ایجاد کمیسون دائمی برای رسیدگی به مشکلات ثقافت اسلامی تاکید نمودند.

دومین سخنران جلسه دوم کنفرانس جناب محترم دکتور محمد داوود نسیمی استاد پوهنتون نووا کالج و شنندوه ورجینایی آمریکا بود، که فعلاْ در پوهنتون سلام تدریس میکنند، ایشان سخنان خویش را تحت عنوان "اهمیت و بهبود مضمون ثقافت اسلامی" ایراد نمودند.

 ایشان طی سخنان خویش از جمع شدن استاد و مسئولین ثقافت اسلامی ابراز خوشی نموده از کاوش های پوهنتون سلام و پوهنتون کابل و آمدن اساتید و نمایندگان پوهنتون های ولایات دیگر قدردانی نمودند. ضمن سخنان خویش در مورد اهمیت مضمون ثقافت اسلامی محترم دکتور نسیمی این مضمون را یک نعمت بزرگ الهی دانسته و ثقافت اسلامی را وسیله ربط دادن جوانان با دین خواندند. ضمناْ ایشان در مورد  تصادم فکری موجود در کشور صحبت نموده علاوه نمودند که تدریس درست ثقافت اسلامی در پوهنتونهای کشور این تصادم را کاهش میدهد، در عین حال از خطرات  مشکلات در تدریس معیاری  ثقافت اسلامی ابراز نگرانی نمودند. همچنان دکتور نسیمی از سنگ اندازی ها و مشکل تراشی های گروه های مختلف در داخل پوهنتونها و بیرون  از پوهنتونها صحبت نموده تأکید نمودند تا به این مسئولیت مقدس بیشتر توجه صورت گیرد. در اخیر سخنان خویش ایشان بر استمرار روابط میان استادان ثقافت اسلامی٬ میان دیپارتمنت ها طی نشستها و جلسات مختلف مانند سیمینار و کنفرانس ها٬ استفاده از ویبسایت ثقافت اسلامی پوهنتون کابل٬ ایجاد یک هفته نامه ٬ توحید مواد درسی٬ چاپ کتاب ها تأکید نمودند. ضمناْ ایشان بر ایجاد پوهنځی ثقافت اسلامی و ایجاد کمیته برای پیگری اقدامات و تلاش های برای تقویه ثقافت اسلامی اصرار ورزیدند.

رئیس جلسه دوم محترم دکتور عبد الرافع  رئیس پوهنتون البیرونی در وقت نتیجه گیری و جمع بندی جلسه در مورد اصلاح مواد و محتوا درسی فرمودند که باید مضمون ثقافت اسلامی را از افراط گرائی و تفریط گرائی نجات دهیم، و از طریق آن باید به محصلین  وسطیت بیشتر تفهیم گردد،  همچنان بر ایجاد انگیزه و دلچسپی میان محصلین اصرار نمودند.

جلسه سوم این کنفرانس  برای تدویر ورکشاپ و شیندن تعلیقات وارایة نظرات از طرف مهمانان برنامه تخصیص یافته بود که ریاست آن را محترم استاذ محمد شریف رحمانی آمر سابق دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنحی شرعیات پوهنتون ننگرهار ومحترم استاذ قاری صاحب سید احمد هاشمی مشترکا به دوش داشتند. درین ورکشاپ در مورد شیوه های تدریس نکاتی ارائه گردید. در مورد  توجه و برخورد استادان٬  با اهمیت جلوه دادن مضمون ثقافت اسلامی٬ دلچسپ ساختن  آن و استفاده از شیوه های دعوتی برخلاف شیوه خشن و تهدید آمیز تأکید صورت گرفت. بخش دوم این جلسه برای نظرات و تعلیقات استادان تخصیص داده شده بود که اولین تعلیق را.

دکتور عبدالصبور فخری استاد پوهنتون کابل ارائه داشتند، وطی نظراتیکه در مورد رهبری جهان توسط جوانان مسلمان ابراز کردند تأکید نمودند که نسل جوان باید شناخت دقیق و عمیق اسلام را از طریق استادان ثقافت اسلامی بدست آرند. و همچنان ایشان بر توسیع مضمون ثقافت اسلامی توصیه نمودند.

استاد شیرزاد عزیزی٬ استاد ثقافت اسلامی در پوهنتون ننگرهار  در مورد ازدیاد کریدت درسی مضمون ثقافت اسلامی٬ وایجاد پوهنځی فارغ ده ثقافت اسلامی که لیسانس و ماستر فارغ بدهد٬ غنی سازی مفردات این مضمون و تدریس درست تأکید نمودند. و پیشنهاد نمودند که شیوه درس ثقافت بشکل دعوتی باید باشد و یک اتحادیه استادان ثقافت اسلامی تشکیل گردد.

دکتور فضل الهادی وزین٬ استاد پوهنتون سلام  بر اهمیت مضمون در مقابله با هجوم فکری تأکید نموده در مورد تشکیل انجمن و یا کمیسیون استادان ثقافت و صدور قطعنامه پیشنهادات خودرا ارائه نمودند.

استاد نصیرالله خالداستاد دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنتون کابل  بر فعالیت حکیمانه و زیرکانه استادان ومسئولین ثقافت در مقابل افکار و دسایس  دیگران پافشاری نمودند و تأکید نمودند که استادان باید الگو و نمونه ممتاز در هر عرصه بوده و سبب ایجاد انگیزه در محصلین گردند.

استاد اسدالله حسامپوهنتون دعوت بر ایجاد میکانیزم برای باارزش سازی مضمون ثقافت اسلامی پیشنهاد نمودند و ضمناْ بر استمرار کنفرانس ها٬ وحدت استادان و مسئولین در مقابل چالش ها ، و تدریس مضمون توسط استادان قوی و تأثیرگذار اصرار ورزیدند.

استاد محمد کریم ایاز در مورد توجه به روش و آداب نیک استادان پیشنهاد نموده از بازنگری بعضی کتب و مفردات یاددهانی نمودند.

استاد زمری ضمن تعلیقات خویش بر تدریس مضمون ثقافت اسلامی در پوهنځی های دیگر طبق تخصص و تقاضای آن پوهنځی ها پیشنهادات خویش را ارائه نمودند.

استاد فضلی آماج٬ استاد پوهنتون سلام ضمن نظرات خویش بر بلند بردن سطح دانش و تخصصی بودن انها پیشنهادات خویش را تقدیم نمودند.

 در بخش اخیر برنامه استاد عبدالاحد مسلم و دکتور محمد داوود نسیمی کنفرانس را نتیجه گیری نمودند که طی این نتیجه گیری بر  ایجاد یک هيأت نماینده  از  سایر پوهنتون ها دولتی وخصوصی به رهبری دیپارتمنت ثقافت اسلامی پوهنتون کابل با اکثریت آراء به وجود آمد، به  این هیئت وظیفه  شد که بخاطر  ادامه فعالیت ها دیپارتمنتها ی ثقافت اسلامی و برنامه ها اقدام لازم نمایند.

این کنفرانس ساعت ۷:۲۰ با دعا خاتمه و بعد از ادای نماز مغرب با عکس گیری دستهجمعی پایان یافت.